Çölyak hastalığının tedavisi var mı ?

Çölyak hastalığı için günümüzde kesin bir ilaç tedavisi veya hastalığı tamamen ortadan kaldıran bir yöntem bulunmamaktadır. Bu konuda tıbbi araştırmalar devam etmektedir.

Mevcut bilimsel bilgiye göre çölyak hastalığının tek etkili ve kanıtlanmış tedavisi, ömür boyu **sıkı ve tamamen glutensiz diyet** uygulanmasıdır. Glutene en küçük miktarda bile maruz kalmak, bağırsaklarda hasara ve belirtilerin yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir.

Piyasada “tedavi”, “iyileştirme” veya “tamamen kurtarma” vaadiyle sunulan bilim dışı yöntemlere ve ürünlere karşı dikkatli olunması önemlidir. Bu tür iddiaların tıbbi bir karşılığı bulunmamaktadır ve güvenilir sağlık otoriteleri tarafından desteklenmemektedir.

Çölyak yönetimiyle ilgili en doğru bilgi için gastroenteroloji uzmanlarına ve güvenilir sağlık kuruluşlarına başvurulması önerilir.

Çölyak hastaları asker, polis gibi görevlere atanabilir mi?

Çölyak hastalığı, ömür boyu glutensiz diyet gerektiren kronik bir durum olduğu için askeri hizmet gibi sahada ve düzenli beslenme imkânlarının sınırlı olabileceği görevlerde değerlendirilmede engel teşkil edebilmektedir.

Mevcut mevzuat ve sağlık değerlendirme süreçleri kapsamında çölyak hastaları askerlik hizmetinden muaf tutulmaktadır. Benzer şekilde, polislik gibi görevlerde de sağlık şartları kapsamında değerlendirme yapılmakta ve çölyak hastalığı çoğu durumda uygunluk kriterlerini karşılamamaktadır.

Kesin değerlendirme, ilgili kurumların sağlık kurulları tarafından kişinin güncel sağlık durumu ve mevzuata göre yapılmaktadır.

Çapraz bulaşma nedir?

Çapraz bulaşma, glutensiz bir gıdanın üretim, hazırlık veya servis sırasında gluten içeren bir gıda ile temas etmesi sonucu glutenle kontamine olması durumudur.

Bu durum özellikle çölyak hastaları için çok önemlidir çünkü çok küçük miktarlarda gluten bile bağırsaklarda hasara neden olabilir.

Çapraz bulaşmaya yol açabilecek durumlar:

* Mutfak ekipmanlarının (bıçak, tava, kesme tahtası vb.) glutenli ve glutensiz gıdalar için ortak kullanılması

* Ekipmanların yeterince temizlenmeden kullanılması

* Aynı yağın farklı gıdalar için kullanılması (örneğin patates kızartılan yağda glutenli ürünlerin kızartılması)

* Glutenli makarna haşlanan suyun yeniden kullanılması

* Et ve sebzelerin doğal olarak glutensiz olsa bile, sos, baharat veya marine işlemleri sırasında gluten içermesi

* Fırın, tost makinesi gibi yüzeylerde glutenli ürünlerle temas

Ayrıca bazı ilaçlar ve gıda takviyeleri de yardımcı maddeler nedeniyle gluten içerebilir. Bu nedenle ürün içerikleri mutlaka kontrol edilmelidir.

Çölyak belirtilerini taşıyorum, doktorum şüphe üzerine kan testi  yaptı ve pozitif çıktı. Diyete hemen başlamalı mıyım?

Kan testinizin pozitif çıkması çölyak hastalığı açısından önemli bir şüphe oluşturur, ancak kesin tanı genellikle gastroenteroloji uzmanı tarafından yapılan değerlendirme ve gerekirse endoskopi (biyopsi) ile konulur.

Bu nedenle doktorunuz sizi gastroenteroloji hekimine yönlendirecektir ve tanının netleşmesi için endoskopi planlanabilir. Bu süreçte **glutensiz diyete başlamamanız çok önemlidir**. Çünkü gluteni kesmek, bağırsaklardaki değişiklikleri iyileştirerek test sonuçlarının yanlış negatif çıkmasına ve tanının zorlaşmasına neden olabilir.

Kesin tanı konulana kadar, doktorunuz aksini önermedikçe normal beslenmeye devam etmeniz gerekir. Süreci mutlaka sizi takip eden hekimle birlikte yürütmeniz önerilir.

Çölyak raporuma nerden ulaşabilirim ?

Çölyak raporunuza e-Devlet ve e-Nabız üzerinden ulaşabilirsiniz. Raporlar genellikle **“K90 (Çölyak hastalığı)” tanısı ile düzenlenen sağlık/ilaç raporları** altında görüntülenmektedir.

E-Nabız üzerinden görüntülemek için:

* e-Nabız uygulamasına giriş yapın

* “Raporlarım” veya “Sağlık Raporlarım” bölümünü kontrol edin

* Çölyak (K90) tanılı raporunuzu buradan görüntüleyebilirsiniz

Çocuğunuza ait rapor için:

 e-Nabız’a giriş yaptıktan sonra

Yetkili olduklarım” bölümünden çocuğunuzu seçerek onun raporlarına ulaşabilirsiniz

Ayrıca e-Devlet üzerinden de sağlık raporları sekmesinden ilgili raporlar görüntülenebilmektedir.

Raporunuza aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz. 

E-Devlet- İlaç raporlarım    E-Nabız

Ömür boyu muhafaza edilmesi gereken evraklar nelerdir?

Çölyak tanısı ve takibiyle ilgili bazı belgelerin uzun yıllar, hatta mümkünse ömür boyu saklanması önemlidir. Çünkü bu belgeler hem tanının doğrulanması hem de ilerleyen süreçte yapılacak sağlık değerlendirmeleri için referans niteliği taşır.

Ömür boyu muhafaza edilmesi önerilen evraklar:

Endoskopi (gastroskopi) raporu: Tanının konulmasında temel belgelerden biridir.

Patoloji (biyopsi) sonuçları:Bağırsak hasarını gösteren en önemli kanıtlardandır.

Tanı sürecine ait kan testleri:Özellikle çölyak serolojisi (ör. anti-tTG, EMA vb.) sonuçları.

Bu belgeler; rapor yenileme, sağlık kurulu değerlendirmeleri veya ileride yapılabilecek kontrol muayenelerinde gerekebilir. Bu nedenle hem dijital hem de mümkünse basılı olarak güvenli bir şekilde saklanması önerilir.

Patoloji sonucu e-nabızda yer almıyor, nerden temin edebilirim ?

Patoloji sonuçları her zaman e-Nabız sistemine otomatik olarak düşmeyebilir. Bu durumda raporun aslı, işlemin yapıldığı hastanenin patoloji biriminde veya arşiv bölümünde bulunur.

Endoskopi işlemini yaptırdığınız hastanenin **patoloji birimi veya tıbbi arşiv birimi** ile iletişime geçerek patoloji sonucunuzu talep edebilirsiniz. Gerekli durumlarda kimlik bilgilerinizle başvurarak raporun bir kopyasını alabilirsiniz.

Eğer işlem özel bir hastanede yapıldıysa, ilgili hastanenin hasta kayıtları birimi de size yardımcı olacaktır.

Çölyak raporumun süresi bitti, nasıl yenileyebilirim ?

Çölyak raporları, hastalığın durumuna göre hekim tarafından belirlenen sürelerle (genellikle en fazla 3 yıl) düzenlenir ve süre sonunda yenilenmesi gerekir.

Raporunuzun süresi dolmak üzere veya dolmuşsa, gastroenteroloji uzmanına başvurmanız gerekir. Doktorunuz gerekli görürse kontrol muayenesi ve tetkikler sonrası raporunuzu yeniden düzenler.

Bazı durumlarda sağlık kurulu değerlendirmesi de istenebilir. Bu nedenle rapor bitiş tarihinden önce süreci başlatmanız, hak kaybı yaşamamanız açısından önemlidir.

Çölyak hastaları çözger rapor alabilir mi ?

Yönetmelikte yer alan şartlar oluşması durumunda çözger rapor alabilirsiniz. Çözger hakkında tüm bilgiler için çözger raporu sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Çölyak hastaları kaynaştırma öğrenci yönetmeliğinden faydalanabilir mi ?

Çölyak hastaları kaynaştırma öğrenci yönetmeliğinden faydalanarak adrese yakın okulda eğitimine devam edebilir.

İlköğretim ve lise öğrencileri;

Faydalanmak için doktorunuzdan alacağınız 3 hekim imzalı durum bildirir raporu ile ilçenizde bulunan RAM (Rehberlik Araştırma Merkezi) 'ne başvurmanız gerekmektedir. RAM tarafından düzenlenen kaynaştırma öğrenci belgesi ile adresinize kayıt yaptırabilirsiniz. Özel puan ile öğrenci alan liseler, fen liseleri ve sanat okulları kapsam dışındadır.

Üniversite öğrencileri;

Üniversitelerin ilgili kontenjanları ve yönetmelikleri doğrultusunda başvuruda bulunabilirler. Öğrenci işleri ile irtibata geçerek veya üniversitelerin web sayfalarından  gerekli şartları öğrenebilirsiniz. 

Sgk tarafından çölyak hastalarına sağlanan destekler nelerdir ?

Çölyak hastalarına, gastroenteroloji uzman hekimi tarafından düzenlenen çölyak raporuna dayanılarak, aylık olarak aşağıda belirtilen tutarlar ödenir. 

• 0-5 Yaş için 447,82 ₺

• 5-15 Yaş için 682,5 ₺

• 15 Yaş üstü 618,46 ₺

(Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ-08.04.2026)

• Başvuru için ailede sigortalı bireyin çölyak raporu ile birlikte SGK İl Müdürlüğüne başvuru yapması gerekmektedir..

• İstanbul'da Topkapı SGK Müdürlüğüne başvuru yapılması gerekmektedir.

İstanbul Halk Ekmek Müdürlüğünce çölyaklılara sağlanan destekler nelerdir? 

• İstanbul Halk ekmek Müdürlüğü tarafından sistemde raporu yüklü olan çölyak hastalarına Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı ve yılbaşında hediye paketi gönderimi yapılmaktadır. 

• Ayrıca raporu yüklü ve onaylanmış olan çölyak hastalarına online siparişlerinde indirim uygulanmaktadır. 

• Raporunuzu E-devlet veya E-nabızdan alınmış barkodlu belge olarak yüklemeniz gerekmektedir.

• Rapor yükleme videosu için buraya tıklayabilirsiniz.

• İstanbul dışından da başvuru yapabilirsiniz.